Leesvaardigheid van Nederlandse tienjarigen niet langer boven westers gemiddelde

PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study) is een internationaal vergelijkend onderzoek naar leesvaardigheid dat sinds 2001 elke vijf jaar de leesvaardigheid van tienjarigen meet. Dit staat gelijk aan leerlingen uit groep 6 van het Nederlandse basisonderwijs. Onlangs zijn de PIRLS-2021 resultaten bekend gemaakt. In dit artikel lees je over de bevindingen.

Coronapandemie of leespandemie?

Het resultaat van de PIRLS-2021 luidt als volgt: er is een daling in de leesvaardigheid van tienjarige leerlingen in Nederland. Eerder is onderzoek gedaan naar de rol van de coronapandemie bij leerprestaties van tienjarige leerlingen.

De vorige meting die werd gedaan door PIRLS vond plaats in 2016. Toen behaalden Nederlandse leerlingen nog een hogere gemiddelde leesvaardigheidsscore dan leerlingen uit 21 andere westerse landen. Dit was eveneens het geval in 2011. Bij de meting van 2021, zijn de scores van beide groepen voor het eerst zo goed als gelijk.

Deze vergelijking maakt pijnlijk duidelijk dat de daling in leesvaardigheid niet alleen een consequentie is van de coronapandemie, maar dat er meer aan de hand moet zijn.

Tot op de bodem

Maar, wat is dan wél de reden voor deze significante daling? Laag, midden, hoog en geavanceerd zijn de vier bestaande leesvaardigheidsniveaus volgens PIRLS. Opmerkelijk is dat Nederlandse leerlingen moeite hebben om het hoge en geavanceerde niveau te behalen, terwijl zij juist goed presteren in de twee lagere niveaus die het PIRLS onderscheidt. De reden hiervan ligt niet zozeer aan de frequentie waarin leerlingen lezen, maar wel aan de tijd die zij aan lezen besteden. Deze is namelijk sterk afgenomen. De groep die aangeeft minder dan 30 minuten te lezen is namelijk gestegen van 52% in 2016 naar 63% in 2021.

De conclusie die dus kan worden getrokken uit het onderzoek van PIRLS, is dat niet alleen vaak lezen, maar ook langer en dieper lezen belangrijk is voor de leesvaardigheid van leerlingen in het basisonderwijs. Daarom is het extra belangrijk om veel leeskilometers te maken met rijke, langere teksten en kinderliteratuur.