Is Actief Leren Lezen ook geschikt voor nieuwkomers?

Momenteel hebben veel leerkrachten te maken met nieuwkomers op hun school. Deze nieuwkomers moeten ook leren lezen, in een andere taal dan hun moedertaal. Kan Actief Leren Lezen hierbij helpen?

Het antwoord is een volmondig: ja!

In deze video vertellen Elise Hesselink en Helen Reichard waarom dat zo is.

Kort samengevat:

  • Er is een handleiding, gemaakt door stichting Lowan, waarin precies wordt beschreven hoe je met onze methode kunt werken bij nieuwkomers.
  • Er staan geen illustraties in onze lesboeken. Op deze manier worden leerlingen niet afgeleid en leer je zo snel mogelijk goed technisch en begrijpend lezen.
  • De boeken van de boekenkast zijn juist wel rijk geïllustreerd, zodat het maken van veel leeskilometers extra aantrekkelijk wordt.
  • De verhalen zijn niet kinderachtig, dus voor oudere nieuwkomers die nog aan het begin van het leesproces staan is het ook leuk om de teksten te lezen.
  • Er is een module voor woordenschat om veel woorden te leren.

Voor nieuwkomers: handleiding bij Actief Leren Lezen

Nieuwkomers die in groep drie komen of oudere nieuwkomers die nog niet kunnen lezen in het Nederlands, stellen de leerkrachten voor vragen als ‘Help, wat moet ik doen? Kan ik werken met de leesmethode op dezelfde manier als voor Nederlandstalige leerlingen?’

Josée Coenen en Marloes Alblas hebben voor Stichting LOWAN (een organisatie van onderwijsmensen die nieuwkomers ondersteunt) bij de teksten van Lesboek 1 en Leesboekje 1 (‘Pip en Raf’) van Actief Leren Lezen een handleiding voor nieuwkomers-onderwijs geschreven. In de handleiding wordt besproken

  • hoe je gebruik kunt maken van de afbeeldingen in het Lesboek en het leesboek;
  • hoe je nieuwkomers de lidwoorden kunt aanleren;
  • hoe je het verschil tussen eigennamen (zoals Pip of Raf) en zelfstandige naamwoorden (zoals jongen, meisje) kunt aangeven;
  • hoe je de namen van dieren (zoals Fikkie) kunt onderscheiden van de naam van de diersoort (kat, hond);
  • hoe je omgaat met geluidswoorden (zoals ‘bam’ of ‘krak’) die voorkomen in de teksten;
  • wat je moet doen met verwijswoorden (zoals ‘die’ of ‘er);
  • hoe je omgaat met dierengeluiden (zoals ‘waf’ of ‘boe’);
  • wat je kunt doen om uitroepen (zoals ‘au’ of ‘wauw’) aan te leren;
  • hoe je omgaat met uitdrukkingen in de tekst en
  • wat je doet om sterke werkwoorden aan te leren.

Per les of pagina wordt besproken welke van bovenstaande woorden voorkomen en wat je kunt doen om de nieuwkomers er zo goed mogelijk mee om te leren gaan.

Voor de gebruikers van Actief Leren Lezen is dit een hele praktische handleiding die zeker heel goed van pas zal komen in de klas!

Download de handleiding voor nieuwkomers hier

 

Twee nieuwe talen

‘Helen, kan ik je na schooltijd even spreken?’ Als mijn directeur deze vraag onder schooltijd stelt, betekent dat vrijwel zeker dat ik mijn rustige middag, waarop ik eens goed mijn lessen kan voorbereiden en het lokaal kan herorganiseren, wel kan vergeten.

Omdat ik midden in een leesinstructie zit, vergeet ik de vraag alweer snel. En voordat ik het weet, zitten mijn directeur en ik al tegenover elkaar in mijn helaas wat rommelige lokaal.

‘We krijgen een nieuw gezin op school. Ze zijn nog niet zo lang in Nederland. Hun oudste zoon is 7, dus hij zal Nederlands moeten leren spreken en lezen.’ Allemaal vragen en gedachten schieten door mijn hoofd. De grotere vragen, als: ‘Hoe geef ik onderwijs aan een anderstalige jongen? Hoe zorg ik dat hij zich snel veilig voelt in de groep? Wat heeft hij nodig? Hoe maak ik de tijd vrij op een schooldag om er voor hem te zijn zonder de andere kinderen in mijn groep te kort te doen?’ Maar ook de praktische kleine vragen, zoals: ‘Hoe schrijf ik zijn naam op zijn la? Hebben we nog wel een stoel en tafel over? Wanneer ga ik met hem kennismaken?’

’s Avonds bedenk ik alvast hoe morgen de dag het beste kan verlopen; voor de jongen, voor de rest van de klas en voor mezelf. Ik vind het eerlijk gezegd lastig om hier een goed beeld van te krijgen en slaap wat onrustig. Net alsof ik morgen mijn eerste schooldag van een nieuw schooljaar heb.

De volgende dag is Orhan er gewoon. Hij heeft een tas mee met gymschoenen, een beker en fruit. Ietwat voorzichtig stapt hij het lokaal in. De klas heeft inloop en al snel zit Orhan tussen zijn nieuwe klasgenoten te bouwen met Lego. Hij is stil, maar zijn blik is open. Als we daarna gaan lezen, zegt Jip gelijk: ‘Juf, mag ik Orhan lesgeven? Dan begin ik gewoon bij les 1, goed?’ Jip pakt lesboek 1 en begint. Orhan luistert en imiteert na een tijdje voorzichtig de klanken van de letters en de woordtorentjes. Jip geeft de les keurig ‘voor-koor-door’, precies zoals ik het zelf voor vandaag ook in gedachten had. Af en toe hoor ik ‘Goed zo Orhan.’ Er is een ontspanning bij Orhan zichtbaar, waar ik als leerkracht stiekem van geniet.

twee talen leren column van juf helen actief leren lezen

Na een kwartier komt Jip naar me toe met de vraag of ik een post-it voor hem heb. ‘Daar schrijven Orhan en ik onze namen op en dan weten we waar we morgen weer verder gaan met lezen.’ Alsof de twee elkaar perfect kunnen verstaan, gaan ze samen in de kring zitten.

In de middag hebben we Engels. Janine zegt: ‘Dat is wel heel ingewikkeld voor Orhan hè? Leert hij net Nederlands en dan komt er weer een andere taal bij.’ Maar Jip zegt meteen zelfverzekerd: ‘Ik help hem hoor. Dat komt wel goed.’

Ik weet op dat moment: na schooltijd loopt vanzelf mijn hoofd weer over met alle dingen die ik wil en moet doen. Dan hoop ik weer op een rustige middag om te kunnen ‘rommelen’ in mijn klas, maar voor nu is alles even goed. Ik hoef Orhan niet alleen een nieuwe taal te leren, daar helpt Jip mij wel bij!

Actief Leren Lezen op de LOWAN-studiedagen

Op 29 en 30 maart 2022 worden er door LOWAN studiedagen georganiseerd met het thema ‘Nieuwkomersonderwijs: horen, zien en spreken’. Actief Leren Lezen is hierbij aanwezig op de LOWAN-beurs.

Uit onderzoek naar de gebruikerservaringen met Actief Leren Lezen blijkt dat scholen met een grote hoeveelheid NT2-leerlingen enthousiast zijn over Actief Leren Lezen. ALL is een ‘totaalpakket’ met alle taal- en leesonderdelen: technisch en begrijpend lezen, woordenschat, spelling en leesmotivatie. Het accent ligt op lezen én taal. Daarom werkt de methode ook goed voor leerlingen die Nederlands als tweede taal leren.

We zien jullie graag op de beurs! Inschrijven en het programma vinden kan hier.

Tot dan!