Actief Leren Lezen begint bij de basis

logo e-cultura

Dit artikel verscheen op 5 maart 2021 op e-cultura.nl.
Auteur: Ida Niamat

Actief Leren Lezen (2017) is een vernieuwende leesmethode die ontwikkeld is voor en door leerkrachten. Volgens Kluitman Educatief, een onafhankelijke uitgeverij, komen kinderen op een hoger AVI-niveau uit dan bij bestaande leesmethoden en met veel meer plezier. Een interview met de bedenkers: Piero Stanco, voormalig directeur van kinderboekenuitgeverij Kluitman en Sipke Gelling, directeur van Gelling Publishing & Training.

Wat maakt Actief Leren Lezen zo vernieuwend?

Piero: “Wij leggen de nadruk op het goed oefenen van leren lezen en op het omgaan met teksten. Kinderen moeten eerst alle letters en lettergrepen automatiseren, voordat ze verder kunnen met de volgende stap. Dat is bij ons een voorwaarde.
De methode is ook zodanig opgezet dat leerkrachten kunnen differentiëren binnen een groep. Hierdoor spreekt onze methode leerkrachten aan die niet alleen willen lesgeven vanuit een handleiding, maar die zelf initiatief willen nemen en met eigen ideeën komen.

sipke gelling en piero stanco actief leren lezen e cultura ida niamat

“Wat ook een belangrijk verschil is met andere methodes”, voegt Sipke toe, “is dat wij –als enigen– woordenschat, spelling, technisch lezen en begrijpend lezen, samen met een prachtige boekenkist met 150 boeken van Kluitman Uitgeverij, aanbieden als één compleet pakket.”

Ligt de nadruk van de leesmethode op het aanleren van leesvaardigheid of op het bevorderen van leesplezier?

Sipke: “Een kind moet leeskilometers maken. Je zou het ook een leesmethodiek kunnen noemen, omdat kinderen leren lezen door middel van woordtorentjes. Dat is heel uniek. Dat hebben andere methodes niet. Bij ons oefenen kinderen 5-7 keer per dag met het lezen van letters in korte instructiemomenten. Aan het einde van de dag kunnen ze dan een MKM-woordje lezen (MKM-woord: medeklinker-klinker-medeklinker, red.). Na drie weken beschikken kinderen al over negentien tot twintig letters en pakken ze hun eerste leesboekje uit de boekenkast. Dat noemen we ‘aanvankelijk technisch lezen’. Wij lopen wat dat betreft vijf tot zes maanden voor op de bestaande leesmethodes.
Pas als kinderen met een leesboekje aan de slag gaan, pakken we het fenomeen ‘begrijpend lezen’. We hebben bij ieder leesboek multiple choice vragen en quizjes ontwikkeld, zodat een leerkracht gemakkelijk kan checken of een kind begrijpt wat hij leest. Zo bouwen we het op. Want een kind krijgt pas leesplezier als het kan lezen.”

Welke ondersteuning biedt Kluitman Educatief?

“De methode is voor en door leerkrachten ontwikkeld. We hebben een team van leesspecialisten die zelf ook voor de klas staan en leerkrachten kunnen adviseren”, legt Sipke uit. Als leerkrachten belangstelling hebben voor onze leesmethode dan bieden wij eerst een digitale introductie aan. Als een school vervolgens aangeeft dat ze met Actief Leren Lezen aan de slag willen, dan organiseren we een inscholing. Die is belangrijk omdat we dan aandacht besteden aan het leren differentiëren in de klas.

Je hebt soms wel 5-6 verschillende leesniveaus in groep 3. We leren een leerkracht om de ‘leesrijpheid’ van een kind te bepalen. Kinderen die nog een beetje achterlopen, doen wel mee met het gemiddelde van de klas maar oefenen in extra instructiemomenten met woordtorentjes. Kinderen die al verder zijn, kunnen dan zelfstandig aan de slag met een lesboekje. Daar biedt onze leesmethode juist veel handvatten voor. We organiseren ook webinars en hebben inspirerende podcasts op onze website staan.”

Komt Actief Leren Lezen op het juiste moment?

Piero: Je ziet dat de laaggeletterdheid en de Pisa-scores overal tot een grote bron van zorg zijn uitgegroeid. Elke leesmethode heeft tot doel om ‘begrijpend lezen’ op een zo hoog mogelijk niveau te brengen. Maar een kind moet wel eerst goed technisch kunnen lezen. Dat is een vaardigheid die fundamenteel is voor de schoolcarrière van elk kind. Je moet dan toch concluderen, dat de grote uitgeverijen kennelijk niet in staat zijn geweest om die achteruitgang in leesvaardigheid bij kinderen te stoppen. Ik denk dat veel leerkrachten dat ook ervaren en op zoek zijn naar iets anders. We merken aan de hoeveelheid aanmeldingen voor onze webinars dat het aan het bewegen is in het onderwijsveld. Met onze leesmethode zijn we – back to basic – op het juiste moment, met het juiste product en voor de juiste prijs gekomen.

Welke krachten worden er gebundeld in Kluitman Educatief?

“Sipke kent vooral mensen die pedagogisch sterk zijn”, antwoordt Piero. “Kluitman Uitgeverij is vooral sterk op het gebied van het AVI-systeem. Daardoor is Kluitman sinds jaar en dag een van de grootste partijen in de algemene markt van AVI-boekjes. We hebben onze gezamenlijke kennis gecombineerd om iets te maken wat meer leesplezier voor kinderen moet opleveren en op langere termijn de laaggeletterdheid moet terugdringen.”

Piero & Sipke klinkt als het begin van een titel van een spannend jongensboek. Wat wordt de volgende stap in het avontuur?

Sipke: “We gaan eerst de leesmethode helemaal doorontwikkelen en zijn bezig om het ontwikkelteam uit te breiden. We kijken wat een school nu nodig heeft, voordat we verder gaan.”
Piero: “Ik blijf het herhalen: zolang de basis van groep 3 en 4 er niet goed in zit, is alles wat daarna komt eigenlijk zinloos. Dat is ons startpunt. De basis moet goed zijn. Als kinderen leesvaardig zijn en dat zelf ook voelen, komt dat leesplezier vanzelf. Dat is ook wat we terugkrijgen van scholen. Kinderen komen op een hoger AVI-niveau uit dan bij bestaande leesmethoden en met veel meer plezier. We hebben gewoon een heel sterk product. Dus wij gaan door!”

Ida Niamat

Dit artikel is een andere uitwerking van het dubbelinterview zoals eerder gepubliceerd @InCT.nl